Thoát vị đĩa đệm lỗ ghép, ngoài lỗ ghép

Lmdblom (1944), Harris và Macnab (1954) là những người mô tả lâm sàng đầu tiên về thoát vị lỗ ghép và ngoài lỗ ghép. Macnah đã đưa ra cái tên gọi là “vùng che khuất” (hidden zone) để mô tả thoát vị đĩa đệm lệch xa bên, gồm thoát vị lỗ ghép và ngoài lỗ ghép. Trước khi có chụp CLVT và chụp CHT thì thoát vị lỗ ghép chỉ được phát hiện khi phẫu thuật (hình 7.5).

Abdullah (1974) là người đầu tiên mô tả hội chứng lâm sàng một cách rõ ràng hơn đối với thoát vị đặc biệt xa bên và đề nghị chụp đĩa đệm (discography) để xác định chuẩn đoán.
Thoát vị đĩa đệm trung tâm (central) và thoát vị bên (lateral) là thoát vị nằm trong ống sống, còn thoát vị lỗ ghép (foramen) và ngoài lỗ ghép (extraforamen) là đĩa đệm thoát vị nằm ngoài ông sống (extracanalicular).

Về tỷ lệ thì thoát vị lỗ ghép và ngoài lỗ ghép gặp khoảng 5′ 10% tất cả các đĩa đệm được phẫu thuật, nam giới gặp nhiều hơn phụ nữ và lứa tuổi hay gặp là tuổi 60. Tuổi trung bình thoát vị đĩa đệm trong ông sống là khoảng 40. Phần lớn gặp ớ vị trí đĩa đệm L4-L5. Theo McCulloch JA (1998) thì: ở vị trí L4-L5 gặp 50-60%; L3-L4 gặp 25-30%; L5-S1 gặp 5-10%; L2-L3 gặp 5% và L1-L2 gặp 1%.

Hình 7.5: vùng che khuất ( hình A, mũi tên).
Hình B: Thoát vị trung tâm (1): thoát vị bên (2); thoát vị lỗ ghép (3 và D); thoát vị ngoài lỗ ghép (4 và C).
Trong số 2359 trường hợp TVĐĐ cột sống thắt lưng của chúng tôi thì: thoát vị lệch bên 1707/2359 (72,4%), trong đó bên trái là 941 (39,9%), bên phải là 766 (32,5%); thoát vị trung tâm là 652/2359 (27,6%).

Trong số 1707 trường hợp thoát vị bên, có 53/1707 (3,1%) thoát vị xa bên, trong đó thoát vị cạnh lỗ ghép (paraíoramen) là 37/53 và thoát vị lỗ ghép chỉ có 16/53.
Thoát vị xa bên ờ L4-L5 là 31/53 (58,5%); L5-S1 là 17/53 (32,07%); L3-L4 là 3 (5,66%) yà L2-L3 là 2 (3,77%). Không có trường hợp nào thoát vị cạnh lỗ ghép L1-L2.

Chúng tôi chưa phát hiện được trường hợp nào bị thoát vị ngoài lỗ ghép.
Chẩn đoán thoát vị đĩa đệm ngoài lỗ ghép đòi hỏi máy chụp CLVT và CHT phải có độ phân giải cao, kỹ thuật chụp tốt và có kinh nghiệm đọc phim.

(Visited 5 times, 1 visits today)