Sống hòa hợp với thiên nhiên và xã hội

Đời sống của con người có liên quan chặt chẽ với thiên nhiên và xã hội. Môi trường tự nhiên và môi trường xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và tuổi thọ của con người. Ngược lại con người không những chỉ biết thích nghi và hòa hợp với nó mà còn phải biết tác động, chí phối, cải tạo nó, lợi dụng mọi yếu tố có lợi của nó để phục vụ cho sức khỏe của mình, vì sức khỏe và tuổi thọ của mỗi người tuỳ thuộc rất nhiều vào hoàn cảnh sinh hoạt và môi trường sống của họ.

Về môi trường thiên nhiên, người xưa thường nói người sống ở vùng núi cao, không khí trong lành, khí hậu mát lạnh thì sống lâu hơn người sống ở vùng thấp trũng, không khí uế tạp, khí hậu nóng bức và khuyên chỗ ở phải thông thoáng, sạch sẽ, có cây xanh bóng mát”.

Trong xã hội chúng ta hiện nay chọn được một chỗ ở thích hợp không phải dễ dàng. Cũng như nhiều nước đang phát triển hiện nay, đời sống của nhân dân còn khó khăn, con người chủ yếu lo vấn đề sinh sống nên đều tập trung vào thành thị, là chỗ đất ít người đông. Nhà ở phần lớn là chật hẹp chưa đáp ứng được những hướng dẫn về bảo vệ sức khỏe cho mọi người vào năm 2000 của Tổ chức Y tế Thế giới đã nêu ra.

Đặc biệt là một số chỉ tiêu sơ cấp về ánh nắng, ánh sáng và thông gió của nhà ở, nhà bếp, nhà vệ sinh của người dân. Điều kiện ăn ỏ tốt xấu có liên quan chặt chẽ tới sức khỏe con người. Theo nhiều tài liệu thống kê cho thấy, do điều kiện nhà ở mất vệ sinh, quá ư chật hẹp đã dẫn tới nhiều bệnh có hại cho sức khỏe. Điều đáng lo là nhiều nhà ở xây dựng gần đường cái. Xe cộ đi lại thường xuyên, không những gây ra nhiều tiếng ồn mà còn mang lại quá nhiều bụi gây ô nhiễm cho người dân. Tệ hơn nữa là có nhà xây cạnh nhà máy xí nghiệp, phải chịu đựng một số lượng các loại chất thải ngày càng nhiều và phức tạp như khói bụi than, ôxit cacbon, sunfua điôxit, fluo, clo v.v… trong không khí mà hằng ngày người dân phải hít vào cơ thể qua mũi miệng.

Lại có nhà xây cạnh các hố rác, công rãnh không những phải chịu đựng đủ mùi hôi thối và nhiều bệnh tật do vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc các bệnh do côn trùng, ruồi nhặng, muỗi truyền bệnh như dịch tả, lỵ, thương hàn, sốt xuất huyết gây ra. Điều kiện vệ sinh, đặc biệt là không khí trong nhà, ngoài trời mà chúng ta phải hít thở hằng ngày có trong sạch hay không, có thành phần độc hại hay không sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người.

Không khí bị ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Rõ ràng hiện nay chúng ta chưa thể giải quyết ngay một lúc vấn đề nhà ở, vấn đề môi trường, đặc biệt là ô nhiễm, nhưng chúng ta cũng phải tích cực tìm ra những biện pháp từ thấp đến cao để giải quyết vấn đề này như trồng cây, có hệ thống thanh lọc bụi từ các nhà máy xí nghiệp, xử lý nước trước khi chảy ra hồ ao, cống rãnh v.v… tiến lên dần dần xây dựng những khu chung cư, những nhà ở hợp vệ sinh để đảm bảo sức khỏe cho mọi người.

Một vấn đề khác nữa cũng có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe chúng ta là khí hậu thiên nhiên và thời tiết bốn mùa trong năm. Các Cụ ngày xưa nói “Con người phải thích ứng với thời tiết, dựa theo sự thav đổi của thời tiết bốn mùa, sống hợp lý như vạn vật cùng sinh sôi và nảy nở”. Câu này ý nói chúng ta phải bảo vệ cơ thể trong bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông vì khí hậu có quan hệ rất chặt chẽ đến cơ thể.

Về mùa Xuân, các Cụ nói “Hơi ấm mùa Xuân vừa đến, vạn vật đều sinh sôi nảy nở, nhưng khí hậu tháng giêng và tháng hai chưa ổn định, khi lạnh, khi nóng. Người lớn tuổi vốn có nhiều bệnh cũ, gặp khí hậu thất thường, tinh thần dễ mệt mỏi, bệnh cũ dễ tái phát. Mùa Hạ khí trời nóng bức, có nhiều gió. cần tránh gió lùa, gió độc, đặc biệt là đề phòng khí ẩm dễ bị cảm mạo.

Mùa Thu khí hậu tuy ôn hoà, nhưng mỗi khi thay đổi thì bệnh cũ dễ bị tái phát. Mùa Đông khí hậu lạnh cần mặc ấm. Không đi ra ngoài nhiều, tránh mưa, tránh gió lạnh. Khi ngồi nằm cần giữ ấm, đề phòng chu đáo. Mùa Xuân, mùa Hè nên đi chơi nơi núi cao. Mùa Thu, mùa Đông nên ở nơi ấm áp”. Các Cụ ngày xưa dựa vào kinh nghiệm bản thân mình nên rất coi trọng khí hậu và thời tiết để phòng ngừa bệnh tật.

Những người sống lâu, tuổi thọ được kéo dài, theo thống kê thì phần lớn là sống ở vùng cao, có khe, có suối, có núi xanh, nước biếc, khí hậu ôn hoà, không khí trong sạch, không có tiếng ồn nên rất thích hợp cho đời sống của con người. Môi trường tự nhiên rất quý nên người xưa đã từng nói “Du sơn ngoạn thuỷ là cơ hội tôt nhất để kích phát tình yêu cuộc sống, lòng yêu nước trước cảnh sơn hà xinh đẹp của giang sơn, bồi dưỡng thêm tình cảm cao đẹp của con người và cũng là dịp để lội suối leo đèo, vận động rèn luyện thân thể, duy trì sức khỏe làm cho ý chí con người càng thêm hùng dũng”.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Ngày xưa sau khi nghỉ hưu, các Cụ thường trở về nông thôn để dưỡng già, làm thơ, dạy học. Các Cụ đã thuật lại cuộc sông vô cùng thanh thản, nhẹ nhàng như “Nhà ở giữa nơi núi sâu, đồng rộng, khi cuối xuân đầu hạ, hoa nở đầy đường, cỏ cây tươi tốt đến tận sân nhà. Đâu đâu cũng nghe tiếng chim hót. Mệt thì nằm ngửa trên bãi cỏ ngắm cảnh thiên nhiên xinh đẹp trong không khí êm đềm rất thơ mộng của đồng quê. Nóng thi thò chân xuống suối, về nhà vợ con đã chuẩn bị bát canh chua với cơm gạo lức. Cơm xong đã có bình trà đầy nóng hổi cùng gia đình nói chuyện thóc lúa, thời tiết nắng mưa. Có nhiều buổi tôi các Cụ cùng nhau ngồi 0 góc sân nhà uống chén chè tươi ngắm cảnh trăng đêm, đàm đạo chuyện trời đất thiên hạ. Tâm hồn luôn luôn thảnh thơi, vui vẻ thì không sông lâu sao được”.

Tôi nêu lên câu chuyện của các Cụ kể trên đây đê muốn nhấn mạnh vấn đề môi trường tự nhiên rất quan trọng đối với sức khỏe con người. Không những đối với những người có tưổi mà ngay đốì với anh chị em trung niên cũng phải biết tận dụng những ngày nghỉ hằng năm để đi giải trí, nghỉ ngơi, tham quan, nghỉ mát ỏ nông thôn, vùng núi, vùng biến đế phục hồi sức khỏe sau một năm làm việc nặng nhọc.

Con người nên sống hòa hợp với thiên nhiên

Bên cạnh môi trường tự nhiên, môi trường xã hội cũng có liên quan mật thiết đến tình trạng sức khỏe của con người. Người thầy thuốc giỏi khi chẩn bệnh đều có chú ý đến ảnh hưởng của môi trường xã hội, tâm lý xã hội và nhiều yếu tố xã hội khác đối với bệnh nhân.

Các nước phát triển rất coi trong y học xã hội đối với sức khỏe con người, ở Pháp ngay từ năm 1848 đã nêu ra khái niệm mới là “Y học xã hội” bao gồm 4 bộ phận:

  • Sinh lý học xã hội, nghiên cứu trạng thái sức khỏe và tâm lý của nhân dân trong mốì quan hệ với luật pháp, tô chức, chế độ, phong tục, tập quán v.v…
  • Bệnh lý học xã hội, nghiên cứu vấn đề xã hội của sức khỏe và bệnh tật.
  • Vệ sinh học xã hội, nghiên cứu biện pháp tăng cường sức khỏe và phòng bệnh.
  • Trị liệu học xã hội, quy định các biện pháp trị liệu và cách đối phó với những yếu tô” xã hội bất lợi.

Hiện nay trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ được thể hiện trong công nghiệp và nông nghiệp, xã hội đặt ra nhiều vấn đề chưa từng có trước đây đối với y học như những căn bệnh chung do môi trường ô nhiễm phá vỡ cân bằng sinh thái, sự biến đổi bệnh tật do nếp sông buông thả, do hiện đại hoá xã hội và lão hoá của dân cư tạo ra v.v…

Không những các nước phát triển mà nhiều nước đang phát triển cũng rất chú ý đến những yếu tố chính trị xã hội mà thể hiện cụ thể ở đường lối, chính sách, pháp lệnh mà Nhà nước ban hành và thực thi đối với sự nghiệp y tế bảo vệ sức khỏe nhân dân, như ở nước ta đã ban hành nhiều chính sách bảo vệ môi trường, vệ sinh phòng bệnh, bảo hiểm y tế, sinh đẻ có kế hoạch, pháp lệnh chống độc hại, nhiều chỉ thị, luật pháp nhằm đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm v.v… để phục vụ tối đa cho sức khỏe của nhân dân.

Hiện nay tất cả chúng ta đang sống trong một giai đoạn lịch sử rất có ý nghĩa của đất nước. Chúng ta đã đánh thắng hai đế quốc lớn là Pháp và Mỹ. Chúng ta đã phấn khỏi, đã tự hào và đều mong muôn xây dựng được một đất nước giàu mạnh, một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh trong bối cảnh mới của nền kinh tế thị trường. Chúng ta rất vui mừng trưốc đường lối đôi mới và mở cửa của Đảng và Nhà nước, trước sự phát trien mạnh mẽ của đất nước về mọi mặt. Đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện và tuổi thọ của nhân dân không ngừng được nâng cao.

Tuy vậy bên cạnh những thắng lợi to lớn trên, trong xã hội chúng ta hiện nay cũng còn nhiều vấn đề nhức nhối làm cho tinh thần của nhiều người dân lương thiện rất căng thẳng trước những sự việc bất công và thiếu đạo lý vẫn đương nhiên tiếp tục tồn tại trong xã hội. Tất cả chúng ta đang sông trong một xã hội hiện đại, một cuộc sông cạnh tranh rất mạnh giữa người với người, giữa nước này với nước khác, giữa được và mất, giữa đồng tiền và đạo lý. Phần lớn con người hiện nay phải chịu một sức ép lớn của xã hội, của cơ quan, của bạn bè, của gia đình vì lý do này hoặc lý do khác và tâm trạng luôn bị căng thẳng và khẩn trương của cuộc sống hiện đại.

Xem thêmCách chữa bệnh trầm cảm bằng phương pháp tâm lý

Nếu chúng ta không có một nhân sinh quan đúng đắn để xem xét mọi khía cạnh của cuộc sống, thì những mặt tiêu cực của xã hội làm cho tinh thần của chúng ta bị căng thẳng, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và tuổi tho dương nhiên bị giảm sút. Tuổi thọ rất quan trọng vì đời sống của con người hiện nay quá ngắn ngủi, dù có đạt được tuổi thọ tự nhiên trên 100 tuổi đi chăng nữa thì cũng chỉ là một khoảnh khắc so với lịch sử.

Do đó con người ngày càng coi trọng sinh mạng, quý mạng sống như quý con ngươi của mắt mình. Muốn sống lâu, trường thọ con người phải hòa hợp với thiên nhiên và xã hội, nhưng hòa hợp không có nghĩa là chấp nhận một môi trường thiên nhiên bẩn thỉu, ô uế để sống như con vật hoặc phải thỏa hiệp với những điều phi nghĩa, vô đạo lý của xã hội để tồn tại. Người biết sống là phải biết chi phối, cải tạo thiên nhiên và xã hội đê phục vụ cho cuộc sống của con người, phục vụ cho đạo lý, cho chính nghĩa, cho sự nghiệp cao quý của con người. Nếu kéo dài cuộc sống một cách vô ý nghĩa, trống rỗng, không biết đâu là vinh, đâu là nhục thì cũng không nên sống.

Người xưa thường nói “Những người dưỡng sinh vì dưỡng sinh thì cho dù họ có sống hoài di nữa thì cũng chang có ý nghĩa gì. Ai cũng muốn kéo dài mạng sống. Vì mạng sống không thể không tiếc, nhưng cũng không thể chịu sống nhục. Nếu sông một cách quang vinh, mạnh khỏe, sống có ích cho đời thì cũng phải sống cho hết tuổi Trời cho”.

Quan niệm của người xưa đối với vấn đề dưỡng sinh rất rõ ràng. Vì vậy vấn đề hoà hợp với thiên nhiên và xã hội ở đây chính là chúng ta phải biết cải tạo thiên nhiên và xã hội để phục vụ cho lý tưởng cao đẹp của con người, cho sức khỏe và tuổi thọ lâu dài của con người.

(Visited 6 times, 1 visits today)